Fragment uit: Willem van Hogendorp, Sophronisba, of de gelukkige moeder door de inëntinge van haare dochters (1779)

In dit verhaal is Lysander, echtgenoot van Sophronisba, voorstander van inenting van hun beide dochters. Zijn vrouw is tegen, niet omdat ze principieel tegen inenting is, maar omdat de huisarts haar bang heeft gemaakt met verhalen over ingeënte patiënten die zijn overleden aan de inenting. Lysander besluit zijn dochters stiekem in te enten en haalt twee lancetten met inentingsstof bij een arts.

(pp. 22-24)
De jongste dochter, die de lancetten op tafel zag liggen, vroeg wat het waren. Lysander vertelde haar dat het lancetten waren waarmee men aderlatingen doet en stelde haar spelenderwijs voor of ze eens wilde zien hoe men gelaten werd, waarbij hij haar ook beloofde dat hij niet echt zou snijden, maar slechts zou aanwijzen hoe en op welke plaats dat gebeurde. Zij hadden beiden altijd een groot vertrouwen in hun vader gehad, wat nu goed uitkwam. De oudste wilde geen voorrang aan haar zuster geven en ontblootte snel een arm die zij haar vader toestak. Lysander bracht de punt van één van de lancetten tegen de buitenkant, net boven de boord van de mouw, tussen de huid en de opperhuid en drukte er zachtjes met zijn vinger op, terwijl hij er voor zorgde dat er geen bloed tevoorschijn kwam. Dit herhaalde hij op drie plaatsen vlakbij elkaar en het begon de andere zuster al te vervelen dat haar beurt nog niet gekomen was.
Hij wilde, zo hij zei, zijn jongste dochter niet minder volgens de kunst behandelen en daarom zou hij voor haar het andere lancet gebruiken; hij pakte het en herhaalde bij haar de operatie die hij daarnet bij haar oudste zuster had verricht.
Wat waren deze kinderen blij! Nu wisten ze hoe men adergelaten werd: zij wilden alles aan hun moeder gaan vertellen: zij sprongen op van vreugde.
Lysander was aangedaan, maar hij verborg zijn emoties zoveel hij kon. Gelukkig viel hem een manier in om zijn dochters ervan te weerhouden alles aan hun moeder te vertellen, wat hij het liefst zelf wilde doen.